همه چیز در مورد خودپردازها

خودپرداز Automated Teller Machine که‌ گاه زود‌پرداز، عابر بانک و آنی بانک هم نامیده شده دستگاهی است که به مشتریان بانک این امکان را می‌دهد که در هر زمان دل‌خواه به ‌وسیله قرار دادن کارت خاصی در دستگاه و وارد کردن یک گذرواژه از حساب خود پول دریافت کرده یا موجودی حساب بانکی خود را بررسی کنند. برخی از خودپرداز‌ها نیز امکان واریز پول یا چک، جابه‌جایی پول میان حساب‌های بانکی و حتی خرید تمبر را برای مشتریان فراهم می‌کنند. در ایران اغلب دستگاه‌های خود‌پرداز به شبکه شتاب متصل هستند. شبکه شتاب امکان برداشت و مشاهده موجودی را برای دارندگان کارت‌های بانک‌های عضو این شبکه از همه خودپرداز‌ها فراهم می‌آورد. در ایران می‌توان از طریق دستگاه‌های خود‌پرداز اقدام به پرداخت قبض‌های خدمات عمومی نظیر آب، برق و تلفن نیز نمود. دستگاه خودپرداز یک دستگاه الکترومکانیکی است که صرفاً با هدف به کارگیری در بانکداری الکترونیک اختراع و مورد استفاده قرار گرفت.

 

همه چیز در مورد خودپرداز
همه چیز در مورد خودپرداز

 

خودپردازها یا دستگاه های ATM امروزه از پرکاربردترین دستگاه های مورد استفاده مشتریان بانک های مختلف به شمار می روند. میلیون ها نفر در ایران از این دستگاه ها برای انجام امور مختلف استفاده می کنند که از جمله آن ها می توان به برداشت و واریز وجه، پرداخت قبوض، انتقال وجه از حسابی به حساب دیگر و … اشاره کرد.خودپرداز اجزای مختلفی دارد که در ادامه به آن اشاره می کنیم.

دستگاه خودپرداز دو قسمت ورودی دارد که قسمت اول، کارتخوان یا Card readerاست. دستگاه کارتخوان اطلاعات حساب شما را از طریق قسمت مغناطیسی کارت اعتباری قرایت می کند. پردازشگر اصلی قادر است با استفاده از این اطلاعات عملیات تراکنش را از طریق حساب بانکی انجام دهد. قسمت دوم بخش صفحه کلید یا (Keypad) است. بخش صفحه کلید اطلاعات مورد نیاز برای تراکنش را از صاحب کارت دریافت می کند. این بخش همچنین دستورات کاربر را برای دریافت مانده حساب و تغییر رمز اجرا می کند. برای تراکنش نیاز به PIN است که توسط صفحه کلید دریافت می شود.

همچنین دستگاه خودپرداز چهار قسمت خروجی دارد. اولین بخش، بلندگو (Speaker) است. بلندگو شما را از دریافت وجه و کارت آگاه می کند و با فشار هر کلید یک بوق می زند. بخش دیگر صفحه نمایش (Display screen) است. صفحه نمایش دستورالعمل ها و عملیات تراکنش را نمایش می دهد. اغلب صفحه نمایش ها از خطوط پرسرعت استفاده می کنند و به صورت تک رنگ یا رنگیCRT طراحی شده اند. دستگاه هایی که از خطوط تلفن استفاده می کنند اغلب از صفحه نمایش تک رنگ یا رنگی(LCD) استفاده می کنند. بخش سوم، بخش چاپگر رسید یا

(Receipt printer) است. چاپگر رسید این امکان را میسر می کند که رسید عملیات تراکنش برای مشتری چاپ شود. آخرین بخش نیز بخش توزیع کننده وجه (Cash dispenser) است. این بخش قلب یک دستگاه خودپرداز است که مکانیزم توزیع وجه به صورت ایمن را بر عهده دارد. این قسمت در بیشتر موارد در بخش پایینی دستگاه خودپرداز قرار دارد.

یکی از قابلیت های مهم هر خودپرداز تشخیص اسکناس های رایج و معتبر است. تشخیص اسکناس ها و توزیع وجه، توسط چشم الکترونیکی دستگاه انجام می شود و تعداد پول هایی را که در بخش خروجی توزیع شده اند، مشخص می کنند. تعداد پول ها و دیگر اطلاعات وابسته، به صورت دوره ای چاپ می شوند و یک کپی برای مدت چند سال نگهداری می شود. هر زمانی که مالک کارت عابربانک در مورد تراکنش خود سوال یا مشکلی داشته باشد باید بتواند نتیجه چاپی وقایع ثبت شده را مشاهده کند و سپس با پردازشگر میزبان (host processor) تماس بگیرد.

اما وقایع ثبت شده چاپی نمی توانند در اختیار افراد دیگر قرار گیرند به همین دلیل دارنده کارت باید به بانک مراجعه و فرم مربوطه را تکمیل و برای پردازشگر میزبان(host processor) فکس کند. پس از آن پردازشگر میزبان(host processor) آن را بررسی و مشکل دارنده کارت را برطرف می کند. در کنار چشم الکترونیکی برای شمردن پول، مکانیزم توزیع وجه از حسگری که از شیوه تشخیص ضخامت پول استفاده می کند نیز بهره می برد. اگر دو قطعه اسکناس به هم چسبیده باشند هنگامی که دستگاه شروع به توزیع پول به دارنده کارت می کند، دو قطعه اسکناس به هم چسبیده به محفظه ارجاع داده می شود. این امر برای پول های تا خورده، پاره و فرسوده نیز اتفاق می افتد.

در نهایت تعداد پول های برگشت خورده ثبت می شود تا دستگاه از کیفیت پول های داخل دستگاه آگاه شود. اگر تعداد پول های برگشت خورده بالا باشد، دستگاه متوجه می شود که مشکلی در قسمت توزیع پول وجود دارد.

در این سیستم واریز وجه نیز بر مبنای یک مکانیزم و ساز و کار خاص انجام می شود. زمانی که دارنده و مالک کارت، یک تراکنش را با استفاده از دستگاه ATM انجام می دهد باید یک سری اطلاعات ضروری را توسط کارتخوان و صفحه کلید به دستگاه بدهد. ATM اطلاعات را به پردازشگر میزبان می فرستد و سپس تراکنش به بانک دارنده کارت یا موسسه صادرکننده کارت ارسال می شود تا نهایی شود. اگر دارنده کارت درخواست پول کند، پردازشگر میزبان پول الکترونیکی را از حساب مشتری در بانک برمی دارد و به او می دهد. هر بار که پول توسط پردازشگر میزبان از حساب مشتری منتقل می شود، پردازشگر یک کد موافقت به ATM ارسال می کند که مجوز پرداخت وجه را به دستگاه می دهد. در نهایت، پردازش کارمزد پرداخت وجه دارنده کارت، در روز کاری بعد انجام می شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *